قوانین کامل بازی دبرنا
کارت ۳ در ۹، اعداد ۱ تا ۹۰، و سه راه برد: خط، دو خط و دبرنا.
بیشتر صفحه‌های فارسی که قوانین دبرنا را توضیح میدهند می‌نویسند کارت ۵ در ۵ است و اعداد تا ۹۹ می‌روند. این توصیف مربوط به بینگوی آمریکایی است، نه دبرنا. کارت دبرنا ۳ ردیف در ۹ ستون دارد و اعداد ۱ تا ۹۰ هستند. اگر با آن قوانین بازی کنی، تعداد مهره‌ها با کارت‌ها نمیخواند.
وسایل بازی
اگر تا حالا دبرنا بازی نکرده‌ای، اول آموزش بازی دبرنا را بخوان؛ این صفحه مرجع قواعد است نه آموزش قدم‌به‌قدم.
دبرنا وسیله‌ی پیچیده‌ای نمی‌خواهد. یک بسته‌ی استاندارد که در ایران فروخته میشود معمولاً شامل این‌هاست:
- ۹۰ مهرهمهره‌های چوبی یا پلاستیکی شمارهدار از ۱ تا ۹۰. هر عدد فقط یک مهره دارد.
- کارت‌هامعمولاً ۴۸ کارت در چند رنگ. هر کارت یک شبکه‌ی ۳ در ۹ است.
- کیسهکیسه‌ی پارچه‌ای برای مهره‌ها، تا اعلامکننده بدون دیدن مهره بیرون بیاورد.
- نشانگرهر چیز کوچکی برای پوشاندن خانه‌ها. سنتاً لوبیا، نخود یا سکه.
تعداد بازیکن سقف مشخصی ندارد. هرچه جمع بزرگ‌تر باشد بازی پرهیجان‌تر است، به شرطی که صدای اعلامکننده به همه برسد.
ساختار کارت دبرنا
این بخش مهم‌ترین قسمت قوانین است، چون بیشتر اختلاف‌ها سر میز از همین‌جا شروع میشود.
هر کارت سه ردیف و نه ستون دارد، یعنی ۲۷ خانه. ولی همه‌ی این خانه‌ها عدد ندارند: فقط ۱۵ خانه پر است و ۱۲ خانه خالی می‌ماند. تقسیم این ۱۵ عدد تصادفی نیست — هر ردیف دقیقاً پنج عدد و چهار خانه‌ی خالی دارد.
هر ستون به یک دهه تعلق دارد
ستون‌ها تصادفی پر نمی‌شوند. هر ستون فقط اعداد یک بازه را می‌پذیرد، و این چیزی است که پیدا کردن عدد اعلام‌شده را سریع میکند: وقتی «۶۳» خوانده میشود، فقط ستون هفتم را نگاه می‌کنی.
| ستون | بازه‌ی اعداد | تعداد اعداد ممکن |
|---|---|---|
| اول | ۱ تا ۹ | ۹ |
| دوم | ۱۰ تا ۱۹ | ۱۰ |
| سوم | ۲۰ تا ۲۹ | ۱۰ |
| چهارم | ۳۰ تا ۳۹ | ۱۰ |
| پنجم | ۴۰ تا ۴۹ | ۱۰ |
| ششم | ۵۰ تا ۵۹ | ۱۰ |
| هفتم | ۶۰ تا ۶۹ | ۱۰ |
| هشتم | ۷۰ تا ۷۹ | ۱۰ |
| نهم | ۸۰ تا ۹۰ | ۱۱ |
دقت کن که ستون اول ۹ عدد دارد و ستون آخر ۱۱ عدد، چون ۹۰ عدد در ۹ ستون به‌طور کامل مساوی تقسیم نمیشود. این جزئیات کوچک همان چیزی است که یک کارت واقعی را از کارت دست‌ساز جدا میکند.
یک دست دبرنا از اول تا آخر
یک نفر اعلامکننده میشود. او کیسه را برمیدارد و در آن دست بازی نمی‌کند، چون هم دستش داخل کیسه است و هم باید حواسش به ادعاهای بازیکن‌ها باشد.
کارت‌ها پخش می‌شوند. هر بازیکن می‌تواند یک کارت بردارد یا چند تا — این را قبل از شروع توافق کنید.
اعلامکننده هر بار یک مهره بیرون می‌آورد و عددش را بلند و واضح می‌خواند. مهرهی خواندهشده به کیسه برنمی‌گردد؛ کنار دستش می‌ماند تا در پایان بتوان کارت برنده را با آنها بررسی کرد.
بازیکن‌ها اگر آن عدد را روی کارت‌شان داشته باشند، خانه را با نشانگر می‌پوشانند. ریتم اعلام باید طوری باشد که کندترین بازیکن هم فرصت نگاه کردن داشته باشد؛ معمولاً هر سه تا پنج ثانیه یک عدد.
بازی تا رسیدن به یکی از سه حالت برد ادامه پیدا میکند.
سه راه برد
دبرنا سه مرحلهی برد دارد که پشت سر هم اتفاق می‌افتند. برخلاف تصور رایج، رسیدن به مرحلهی اول بازی را تمام نمی‌کند.
هر پنج عدد یک ردیف پوشانده شود. اولین برد هر دست معمولاً همین است و بازیکن باید بلند بگوید «خط».
دو ردیف از سه ردیف کامل شود. مرحلهی اختیاری است؛ بعضی دورهمیها برایش جایزه می‌گذارند و بعضی نه.
هر ۱۵ عدد کارت پوشانده شود. بازیکن می‌گوید «دبرنا» و دست همان‌جا تمام میشود.
در دبرنای سنتی ایرانی، برخلاف بینگوی آمریکایی، ستون و قطر معیار برد نیستند. فقط ردیف افقی و کارت کامل شمرده می‌شوند. اگر جمع‌تان دوست دارد حالت‌های دیگری هم اضافه کند، اشکالی ندارد — فقط قبل از پخش کارت‌ها توافق کنید.
قوانین سر میز
این‌ها در کتاب قانون نوشته نشده‌اند ولی هر جمعی که مرتب دبرنا بازی میکند به آنها رسیده است.
ادعا فقط تا عدد بعدی معتبر است
اگر کارتت با عددی کامل شده ولی حواست نبوده و اعلامکننده عدد بعدی را خوانده، ادعایت دیگر پذیرفته نمیشود. این قانون بازی را روان نگه می‌دارد و جلوی بحث را می‌گیرد.
ادعای اشتباه
اگر کسی «خط» بگوید و بررسی نشان دهد اشتباه کرده، بازی از همان‌جا ادامه پیدا میکند. در بعضی جمع‌ها بازیکن آن دست را می‌سوزاند، ولی این سخت‌گیری اختیاری است.
برد همزمان
اگر دو نفر با یک عدد به خط برسند، هر دو برنده‌اند و جایزه تقسیم میشود. معیار همیشه آخرین عدد اعلام‌شده است، نه اینکه چه کسی زودتر داد زد.
چند کارت همزمان
برداشتن دو تا چهار کارت رایج است و شانس را بالا می‌برد، ولی دنبال کردن‌شان با سرعت اعلام سخت است. اگر تازه‌کار هستی با یک کارت شروع کن.
اشتباه رایج منابع فارسی
هنگام نوشتن این صفحه، نتایج جست‌وجوی فارسی برای «قوانین بازی دبرنا» را بررسی کردیم. سه خطا در بیشترشان تکرار میشود:
| ادعای رایج | واقعیت |
|---|---|
| کارت ۵ در ۵ است | کارت دبرنا ۳ در ۹ است. شبکه‌ی ۵ در ۵ مال بینگوی آمریکایی است. |
| اعداد تا ۹۹ می‌روند | اعداد ۱ تا ۹۰ هستند و مجموعاً ۹۰ مهره وجود دارد. |
| ستون و قطر هم برد حساب میشود | در دبرنا فقط ردیف افقی و کارت کامل. ستون و قطر از بینگو آمده‌اند. |
ریشه‌ی این خطاها روشن است: دبرنا و بینگو یک خانواده‌اند و منابع فارسی توضیح بینگوی آمریکایی را ترجمه کرده‌اند بدون اینکه تفاوت نسخه‌ی ۹۰ عددی را در نظر بگیرند. نسخه‌ای که در ایران بازی میشود همان تومبولای اروپایی است، نه بینگوی آمریکایی. ریشه‌ی این خانواده و مسیرش تا ایران را در دبرنا چیست آموزش بازی توضیح داده‌ایم.
سؤال‌های پرتکرار
کارت دبرنا چند خانه و چند عدد دارد؟
کارت دبرنا سه ردیف و نه ستون دارد، یعنی ۲۷ خانه. از این ۲۷ خانه فقط ۱۵ خانه عدد دارد و ۱۲ خانه خالی است. هر ردیف دقیقاً پنج عدد و چهار خانه‌ی خالی دارد.
اعداد دبرنا تا چند است؟
از ۱ تا ۹۰. مجموعاً ۹۰ مهرهی شمارهدار در کیسه است و هر مهره فقط یک بار خوانده میشود.
اگر دو نفر همزمان خط بگویند چه میشود؟
معیار، عددی است که همان لحظه اعلام شده. اگر هر دو کارت با همان عدد کامل شده باشند، برد مشترک است و معمولاً امتیاز یا جایزه بین‌شان تقسیم میشود. اگر یکی زودتر از عدد قبلی کامل شده ولی دیر اعلام کرده، ادعایش پذیرفته نمیشود.
میشود با چند کارت همزمان بازی کرد؟
بله و در دورهمیها رایج است. معمولاً هر بازیکن دو تا چهار کارت برمیدارد. شانس برد بالاتر میرود ولی دنبال کردن همزمان چند کارت با سرعت اعلامکننده سختتر است.
اگر یک عدد را جا بیندازیم چه اتفاقی میافتد؟
چیزی جبران نمیشود. مهرههای خواندهشده کنار کیسه میمانند و در پایان دست میتوان با آنها کارت برنده را بررسی کرد، ولی در جریان بازی اعلامکننده عدد را دوباره نمیخواند مگر همه توافق کنند.
بعد از اعلام خط بازی تمام میشود؟
نه. خط فقط اولین مرحلهی برد است. بازی ادامه پیدا میکند تا کسی کل کارتش را کامل کند و دبرنا بگوید. در بعضی دورهمیها مرحلهی میانی دو خط را هم جایزه میدهند.
بدون کیسه و مهره هم میشود بازی کرد
در کینگ دبرنا اتاق‌ها هر ۱۸۰ ثانیه شروع می‌شوند و کارتت خودکار علامت می‌خورد — یعنی هیچ عددی را جا نمی‌اندازی.
بازی آنلاین دبرنا